Nedir? Kimdir?

Anıt Nedir?

Büyük bir olayı veya ünlü bir adamı anmak ve hatırlamak için yapılan heykel, dikili taş veya zafer takı gibi sanat eserleri. İstanbul`da Taksim alanındaki Cumhuriyet anıtı, Ankara`daki Atatürk heykeli gibi.

Dünyanın en eski ve en büyük anıtı Mısır ehramlarıdır. Eski Yunanlılarda ve Romanlılarda mimarlık sanatının en güzel anıtlarına rastlanır. Bilhassa yeni ve yakın çağlarda Avrupa`da ve Amerika`da ünlü anıtlar yapılmıştır.

Bizde anıt yapmak, ancak Meşrutiyet devrinde başlamıştır. İlk anıt, İstanbul`da dikilen Hürriyet-i Edebiye Abidesidir. Uzun zaman fazla bir gelişme göstermeyen anıt dikme, bilhassa 1923 “yılından bu yana büyük bir gelişme göstermiştir. İstiklâl Savaşı ile ilgili çeşitli anıtlar, büyük şahsiyetlerin ve Atatürk`ün heykelleri, bu tarihten sonra çoğalmıştır. İstanbul`da Sarayburnu parkında ve Samsun`daki Atatürk anıtı, Taksim`deki Cumhuriyet anıtı, Ankara`daki Zafer anıtı, İzmir`deki Cumhuriyet anıtı, İstanbul`daki Barbaros anıtı, Ankara ve Afyon`daki Güven anıtları, Cumhuriyet devrinde yapılan anıtların başlıcalarındandır.

Türkiye`de ilk anıtlar, yabancılar tarafından yapılmıştır. Sarayburnu`ndaki Atatürk anıtı, Ankara`daki Zafer anıtı, Afyon`daki Güven anıtı, Samsun`daki Atatürk anıtı Viyana`lı heykeltraş Grippel tarafından yapılmıştır. Taksim`deki Cumhuriyet anıtı, Ankara Arkeoloji müzesi önündeki Atatürk heykeli, İzmir`deki Cumhuriyet anıtı İtalyan heykeltraşı Canonican`nın eserleridir.

Bunlara karşılık Türk sanatkârları da yurdun çeşitli bölgelerinde, özellikle Bursa`da, Menemen`de, Zonguldak`ta, İstanbul`da çeşitli anıtlar ve heykeller yapmışlardır. Beşiktaş`daki Barbaros anıtı Zafer anıtı Ali Hadi Bara`nın, Menemen`deki Kubilây anıtı Ratıp Âşir Acıoğlu`nun eserleridir.