Nedir? Kimdir?

Fatin Rüştü Zorlu Biyografisi

Fatin Rüştü Zorlu
Dışişleri Eski Bakanı

20 Nisan 1910 tarihinde İstanbulda doğdu. 16 Eylül 1961 tarihinde İmralı Adasında idam edildi. Aslen Artvin ili Yusufeli ilçesine bağlı Esenyaka (eski adı Zor) köyündendir. Annesi ve Babası Zor köylü Tuvalogiller sülalesindendir. Soyadının kaynağı köyünün adıdır. İstanbulda doğdu. Demokrat Parti (DP) iktidarı (1950-1960) döneminde Başbakan Yardımcılığı, Devlet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı yaptı, 27 Mayıs Hareketini gerçekleştiren Milli Birlik Komitesinin (MBK) kurduğu Yüksek Adalet Divanınca yargılanarak idam edildi.

Galatasaray Lisesini, Paris Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesini ve Cenevre Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. 1932den başlayarak Dışişleri Bakanlığına bağlı çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1951de Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri oldu. 1952de Büyükelçiliğe yükselerek Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatında (NATO) Türkiye daimi temsilciliğine getirildi.
Siyasal yaşama atıldığı 1954te, ardından 1957de DPden Çanakkale Milletvekili seçildi. Adnan Menderes Hükümetlerinde Başbakan Yardımcılığı, (Mayıs 1954 – Kasım 1955), Devlet Bakanlığı (Temmuz 1957 – Kasım 1957) ve Dışişleri Bakanlığında (Kasım 1957 – Mayıs 1960) bulundu. Dışişlerinde güttüğü politika NATOya bağlılığa dayanmakla birlikte, Amerikadan azami ölçüde yardım sağlamaya ve Kıbrıs sorununda olduğu gibi Türkiyenin ulusal çıkarlarının savunulmasına yönelikti. 27 Mayıs Hareketinden (1960) sonra öteki hükümet üyeleri ve DP yöneticileriyle birlikte tutuklanarak Yüksek Adalet Divanınca Yassıadada yargılandı. Yargılama sonunda 14 sanıkla birlikte ölüm cezasına çarptırıldı. Cezası, askeri müdahaleyi gerçekleştiren MBK tarafından onaylandı. 16 Eylül 1961de asılarak idam edildi. Cenazesi, ölümlerinden 29 yıl sonra, 17 Eylül 1990da İmralı Adasındaki mezarından alınarak İstanbulda yaptırılan Anıtmezar`a nakledildi.

Hakkında Yazılanlar

1.Fatin Rüştü Zorlu`nun Öyküsü
Z, “Zorro” Gibi
Semih Günver
Bilgi Yayınevi / Semih Günverin Kitapları Dizisi

Semih Günver, bu yapıtında, Fatin Rüştü Zorlu`yu anlatıyor. Başbakan Adnan Menderes`in Dışişleri Bakanı Zorlu`nun, gözkamaştırıcı ikbal ve başarı günleri olmuş, bir dönem Türk Dış Politikasına damgasını vurmuştur. Kıbrıs`ta Türk toplumunun ve Türkiye`nin hak ve sorumluluklarını bağımsal bir temele oturtmuş olan, Zürih ve Londra Anlaşmalarının baş mimarı da Zorlu`dur. Fakat, Zorlu çok ıstıraplı günler de yaşamıştır. Dünyaya veda edişi bir cesaret örneği olduğu kadar da hazindir.

Kolay değildir böyle bir yaşamın öyküsünü yazmak. Fatin Rüştü Zorlu hakkında oluşmuş önyargıların, hatta doğrudan kendi kişisel duygularının üstüne çıkıp gerçek ile muhayyileyi ve çoğu kez kıskınçlık, rekabet ve boyutsuzluktan kaynaklanan iftira ve rivayetleri birbirinden ayırıp bilineni, öğrenileni, inanıldığı gibi ortaya koyabilmek gerekti. Günver, bu zoru iyi başarmıştır…