Hülagu Biyografisi
Hülagu Biyografisi
Hulâgû 1217de doğdu. İranda hüküm süren İlhanlılar Devletinin kurucusudur. Bağdatı alarak Abbasi Halifeliğini yıkmış olan meşhur Türk-Moğol serdar ve hükümdarıdır.
Büyük kardeşi Mengu Han babasının yerine Hakan olmuş ve Hulâgûyu 1253te İrana memur etmişti. İlhan Hakana bağlı Eyalet Hanı demektir. Bundan dolayı Hulâgûya (İlhan) lakabı verilmiş ve soyundan gelen hükümdarlara da İlhanlılar denilmiştir.
Hulâgû, İranı ve Kafkasyayı ele geçirdikten sonra Şarkî İsmailiye Devletini ortadan kaldırmağa karar vermişti. O zamanlarda istediği hükümdarları fedai dervişleri vasıtası ile öldürten ve asrımızın anarşistleri gibi gizli ve korkunç teşkilatı bulunan İsmaililerin merkezi Elmut Kalesini aldı. Sonuncu hükümdarları olan Rukneddini öldürttü. 1256da bu devleti ortadan kaldırdı. Onun elinde hapsedilmiş olan meşhur alim Nâsıruddin et-Tûsîyi kurtararak yanına aldı.
Hulâgû, Şii olan Nâsır ile Hıristiyan bulunan zevcelerinden birinin teşviki ile Bağdat Halifesi hakkında kin beslemeğe başlamıştı. Son Abbasi Halifesi Mustasım-Billaha itaat etmesi için haber gönderdi. Mustasım kuvvetli olmadığı halde mağrur idi. Karşı koymak istedi. Halifenin Şii veziri İbni Alkami de vaziyetin hücuma elverişli olduğu hakkında Hulâgûya bilgi vererek Hulâgûyu gizlice davet etti. Bunun üzerine Hulâgû, 1258de Bağdatı elli gün kadar kuşattı.
Sonuçta, Halife çaresiz kalarak oğulları ve maiyyeti ile birlikte af dilemek üzere Hulâgûnun ordugahına gidince, Hulâgû onu çuvala koydurup süvarilerine çiğnetti. Bütün ailesini öldürtmekle beraber Bağdatı yakıp yıktı. Rivayete göre sekiz yüz bin kişiye yaklaşan bütün halkı da kılıçtan geçirdi.
Daha sonra Suriyeye doğru döndü. Halebi ve Şamı aldı. Fakat bu istila Mısırdaki Türk Sultanı Baybars tarafından durduruldu. Onun ordusu Hulâgûnun bir serdarını fena halde bozguna uğratmış ve İlhanlıları Suriyeden çıkmaya mecbur etmişti.
Hulâgû, daha önce büyük kardeşinin ölümünü haber alarak yerine geçmeğe hazırlanmıştı. Bu mağlubiyet darbesi üzerine İranda kalmış ve kurduğu devletin işleriyle meşgul olmuştu.
Tarihçiler Hulâgûya çok kan dökmüş bir hükümdar olarak bakarlar. Böyle olmakla beraber o, bir devletin kurucusu idi. Bilime ve sanata karşı da büyük saygısı vardı.
Hulâgû, sarayına bilginleri toplar ve onları korurdu. Bilgiye merakı vardı. Kendisi astronomi ve kimya ile uğraşırdı. Meragede bir rasathane yaptırdı. Bilginleri toplayarak ilim akademileri kurdu. Aladağda saraylar, Huyda camiler yaptırdı. Tebriz şehri onun döneminde bir bilim merkezi oldu. Bizanstan oraya kozmoğrafya ve diğer ilimleri öğrenmek için öğrenciler geliyordu.
1266da öldü.
